Hur man botar en fanatiker eftir Amos Oz

Um daginn var ég að hlusta á uppáhaldsútvarpsþáttinn minn, Konflikt í sænska ríkisútvarpinu. Umfjöllunarefnið var Ísrael, svo sem út frá þessum vanalega vinkli, þ.e. um átökin öll og hvort eða hvenær þeim linni nokkurn tíma. En þá barst í tal að sjálfsagt væri ekki að finna nokkurs staðar rithöfunasamfélag sem væri jafn pólitískt aktíft (og þá aðallega í friðarhreyfingunni) og í Ísrael.

Þetta rifjaðist upp þegar að ég lauk loks lestri ritgerðakversins Hur man botar en fanatiker þar sem safnað er saman völdum greinum eftir ísraelska rithöfundinn og friðaraktívistann Amos Oz. Umfjöllunarefnið er auðvitað oftar en ekki deilan eilífa við Palestínumenn og sú dílemma sem menn eins og Oz standa frammi fyrir þar sem menn á báðum bógum telja hann svíkja sinn málstað og ekki ganga nógu langt í vörn fyrir þá. Ísraelunum finnst hann halda með Palestínumönnum og svo öfugt. Sérstaklega fannst mér síðasta ritgerð bókarinnar fín áminning um gildi og gæði málamiðlunarinnar. Það eru orð í tíma töluð.

Ég rak mig auðvitað sjálfur á það sem Oz nefnir um það að honum takist aldrei að geðjast öllum. Mér fannst hann nefnilega stundum afsaka og verja málstað Ísraela fullmikið. En það er nú bara þannig.

En allt í allt ágætis lesning og áhugaverð innsýn inn í hugarheim ísraelsku intellígensíunnar og friðarhreyfingarinnar.

**

Pablo Neruda: A passion for life eftir Adam Feinstein

Það sem Halldór Laxness er fyrir Íslendingum það er Pablo Neruda fyrir Chilebúum. Þegar maður dvelur í nokkra mánuði í Chile er því ekki annað hægt en að fara krókaleið að chileanskri þjóðarsál með því að kynna sér ævi og störf þessa merka skálds.Þess vegna keypti ég mér heilmikinn doðrant á fullt af peningum (bækur í Chile eru hryllilega dýrar - allt annað er meira og minna hræbillegt) í einni af örfáum bókabúðum Santiago sem selur bækur á ensku. Þetta er ævisaga skáldsins, skrifuð af Englendingnum Adam Feinstein og er sögð vera sú ítarlegasta og besta sem komið hefur út á ensku (þá afar óhlutdrægu lýsingu má alla vega lesa á bókarkápunni).

The Kite Runner eftir Khaled Hosseini

Ein af þessum bókum sem verður stórkostlegt hæp og ein af þessum bókum sem ég er viss um að sé fremur flöt og leiðinleg en enda samt á því að lesa (reyndar hlusta á, því ég er vandlátari á efni sem ég vel mér til lestrar). Fordómarnir staðfestust svona að mestu.

Var búinn að heyra það héðan og þaðan að þetta væri saga sem að væri alls ekki svona dæmigert hæp heldur veitti hún raunverulega alveg svakalega góða innsýn inn í hörmungar afgönsku þjóðarinnar og væri þar að auki bara þrælflott saga. Ég tel mig nú svo sem alls engan sérfræðing í sögu Afganistan, bara alls ekki, en samt sá ég nú ekki alveg hverju þessu bók bætti svona stórkostlega við það sem áður var vitað um áratugalangar hörmungar þessarar stríðshrjáðu þjóðar.

Ekki það, þetta var svo sem ágætis frásögn svona þannig séð. En samt - eins og margt að því sem hlýtur svona ofboðslegt hæp þá er innistæðan fyrir því alls ekki nóg. Þetta er fremur flatt og óspennandi.

En jújú, lala svona kannski. Sæmilegar afþreyingarbókmenntir.

**

Minnisbók eftir Sigurð Pálsson

Parísarlýsingar eru draumórakenndum sveimhugum eins og mér mjög að skapi. Fyrir fáeinum árum lá ég kylliflatur fyrir Veislu í farángrinum eftir Hemingway og drakk í mig stemninguna sem að þar var dregin upp af París um það bil á þriðja áratug síðustu aldar. París birtist manni þar ljóslifandi í sinni rómuðustu mynd og þrátt fyrir að ég hafi nú bara nokkurra daga túristareynslu af borginni við Signu þá skilur maður vel það aðdráttarafl sem staðurinn hefur haft á fólk gegnum áratugina og aldirnar.

Himnaríki og helvíti eftir Jón Kalman Stefánsson

Ég held að ég hafi áður kvartað yfir því hér hversu skelfilegt það getur verið að ætla sér að láta bók standa undir væntingum sem hefur svo verið ausin lofi að maður hallast eiginlega helst að því að það hljóti barasta að vera eitthvað að manni sjálfum fyrst maður fattar ekki alla snilldina sem hinir allar gapa af hrifningu yfir.

Þessa tilfinningu fæ ég eftir lestur bókar Jóns Kalmans Stefánssonar, Himnaríki og helvíti. Eftir umsagnir um besta íslenska prósa í áraráðir og eitthvað álíka hástemmt þá býst maður auðvitað við einhverju alveg rosalegu. Og það er ekki að bókins hans Jóns Kalmans sé ekki góð - hún er góð. En samt ekkert svona frábær - ekkert besti íslenski prósi í áraraðir.

Infidel eftir Ayaan Hirsi Ali

Það er ekki ofsögum sagt að lífshlaup Ayaan Hirsi Ali sé magnað. Í bókinni Infidel lýsir hún mögnuðu lífshlaupi sínu, flakki með fjölskyldu sinni frá einu landinu til annars (Sómalía, Kenýa, Saudi-Arabía o.fl.), hryllilegri meðferð sem hún þarf að sæta af sínum nánustu (eitt sinn var móðir hennar nærri búin að drepa hana eftir einar barsmíðarnar) og upplifun sinni af veröld strangtrúaðra í hennar næsta umhverfi.

Hún skýrir síðan frá því hvernig þessi heimur Islam, sem hún gekkst fyllilega undir alla tíð, smám saman hrynur innra með henni þegar að hún fær hæli sem flóttamaður í Hollandi og kynnist með árunum lífinu og siðunum þar. Hún tekur að lokum þá afstöðu að lífið sé betra í Vestrinu og að menningin þar sé einfaldlega á hærra plani. Út frá því flækist hún svo inn í pólitík með þann boðskap helstan á vörum að Islam þýði afturhald og að Vesturlönd eigi að berjast gegn þeim siðum sem þeirri trú fylgja, s.s. kúgun á konum, ofbeldi, trúarofstæki o.s.frv.

Harðskafi eftir Arnald Indriðason

Það að lesa nýjustu Arnaldarbókina er orðin árviss viðburður hjá mér. Undanfarin ár hefur þetta oft verið frekar þunnur þrettándi og aldrei er þetta beinlínis nein snilld. En Harðskafi er, í stuttu máli, samt sjálfsagt besta bók Arnaldar í nokkuð mörg ár, kannski síðan hann sendi frá sér röddina. Harðskafi er lágstemmd og yfirveguð, vel plottuð og rennur bara ágætlega.

**1/2

Blótgælur eftir Kristínu Svövu Tómasdóttur

Ýmsir kannast við það (meðal annars ég) að hafa aldrei verið uppteknari af því að vera fullorðinn en þegar maður er á mörkum unglingsskeiðsins og fullorðinsáranna. Þá upplfia ýmsir tímabil sem einkennist af miklum alvöruþrunga, húmorsleysi fyrir tilverunni, lestri á ljóðum sem maður skilur ekki, áhorfi á listrænar bíómyndir sem maður pínir sig til að horfa á til enda og umræðum og mál sem maður heldur að séu voðalega heimspekileg og mikilvæg allri heimsbyggðinni. Þetta er ágætt tímabil og um margt gagnlegt til að fara í gegnum en þeim mun best er þó að því ljúki frekar skjótt svo maður verði mönnum sinnandi en breytist ekki í uppkrúfaðan sjálfskipaðan lífsspeking sem fólk tekur sveig framhjá úti á götu.

Hundehoved eftir Morten Ramsland

Sú bók sem sat efsta á metsölulistum í Danmörku á síðasta ári hét Hundehoved. Um er að ræða svokallaðan slægtsroman, þ.e.a.s. ættarsögu þar sem þremur kynslóðum innan sömu fjölskyldu er fylgt eftir, allt frá því fyrir heimstyrjöldina seinni og til nútímans. Nú hef ég nýlokið hlustun þessarar bókar í alveg hreint ágætum dönskum upplestri.

My Invented Country eftir Isabel Allende

Ég legg það yfirleitt aldrei í vana minn að lesa bækur aftur. Þó gerði ég undantekningu á því í tilviki bókar Isabel Allende, My Invented Country. Hana las ég í fyrra skiptið fyrir svona þremur-fjórum árum síðan en nú lá bara einhvern veginn svo vel við að lesa hana aftur fyrst ég er í landinu sem hún er að lýsa og kannski sérstaklega vegna þess að bókin reynir að fanga chileanska þjóðarsál, svona svipað og maður er að reyna að gera hér alla daga.

Þetta er fín bók og alveg er merkilega margt í henni sem maður hefur rekið sig á sjálfur. Væri of langt mál að fara að telja upp dæmi hér nema bara að ég segir að ég tek hattinn ofan af fyrir Allende hvað hún þorir að vera miskunnarlaus í gagnrýni sinni á þjóð sína (gagnrýnin sýnist mér í flestum tilvikum vera fyllilega réttlætanleg). Það er ég hræddur um að maður yrði stjaksettur fyrir hroka ef maður mætti með svipaða bók upp á arminn um Íslendinga í einhverri heimferðinni sinni. Eins og það gæti nú verið hressandi að fylla heilan doðrant með slíkum bersöglislýsingum á íslenskri þjóðarsál.

Ætli ég lesi þessa bók samt nokkuð í þriðja skiptið. Hún er samt fín.

**1/2

Plattform eftir Michel Houellebecq

Sjálfsagt eru fáir evrópskir rithöfundar umdeildari nú um stundir en franski höfundurinn Michel Houellebecq. Fólk annað hvort hrífst af hispursleysi hans eða hneykslast af kláminu og dónaskapnum í bókunum hans.

Ég hallast svona fremur að fyrrnefnda hópnum. Mér finnst nefnilega klám- og kynlífslýsingar sem að nánast birtast á hverri blaðsíðu bóka hans þjóna þeim tilgangi að endurspegla þann firrta veruleika sem margt nútímafólk lifir í. Fyrir einhverjum árum las ég Öreindirnar hans í íslenskri þýðingu og ný hlýddi ég á bók sem mig minnir að hafi heitið Áform í íslenskri þýðingu en hét Plattform í sænsku hljóðbókarútgáfunni sem ég er tiltölulega nýbúinn að hlusta á.

Skemmst er frá því að segja að þrátt fyrir ýmsa galla, þá er Plattform hörkuflott endurskin á þá einstaklingsmiðuðu tíma sem við lifum þar sem að eðlileg mannleg samskipti eru á undanhaldi og allt gengur kaupum og sölum.

Viðkvæmum er ráðlagt að halda sig frá þessari bók en ég mæli með henni fyrir alla aðra.

*** stjörnur.

A Nation of Enemies eftir Pamelu Constable og Arturo Valenzuela

Ég hef aldrei botnað í því þegar að fólk sitt hvoru megin hinnar pólitísku víglínu grípur til einvers konar afstæðishyggju í vörn fyrir einræðisherra með samtenginguna ,,en” sem sína þungamiðju. Um Kastró hafa vestrænir sósíalistar sagt: ,,Hann er kannski ekki barnanna bestur en…” og síðan kemur aumkunnarverð varnarræða fyrir kúgarann þaulsetna. Sama hafa sannkristnir frjálshyggjumenn sumir stundað gegnum tíðina þegar að talið berst til dæmis að Pinochet, fyrrum einræðisherra Chile: ,,Hann var kannski ekki barnanna bestur en…” og sama aumkunnarverða varnarræðan fer í gagn.

Snow eftir Orhan Pamuk

Arif, tyrkneskur skólafélagi minn, er yfirleitt afar hæglátur og broshýr ungur maður. Einhvern tíma þegar við stóðum á spjalli í einni pásunni milli tíma hnyklaði hann hins vegar brýnnar ógurlega. Ég færði nefnilega í tal landa hans, Nóbelsverðlaunahafann Orhan Pamuk. ,,Hann er svikari. Hann sveik landið sitt,” sagði Arif fremur byrstur og vildi greinilega snúa talinu í aðrar áttir.

Þessi viðbrögð komu mér nokkuð á óvart en sýndu mér jafnframt fram á hversu sterk viðbrögð þessi frægasti núlifandi rithöfundur Tyrkja kallar fram í heimalandi sínu. Það er ekki annað hægt en að vera nokkuð forvitinn um verk slíks höfundar, ekki síst eftir að sá hinn sami er sæmdur sjálfum æðsta lárviðarkransi bókmenntaheimsins. Því tók ég mér forvitinn eina af hans frægustu bókum í hönd; bók sem heitir Snow í ensku þýðingunni sem ég las.

Brandvägg eftir Henning Mankell

Þessi Mankell-bók markaði þau merku tímamót að þar með er ég búinn að lesa eða hlusta á allar þessar Wallander-bækur. Fyrstu bækurnar las ég í íslenskri þýðingu enda kunni ég þá varla stakt orð í sænsku. Síðan tók við lestur á 2-3 á frummálinu og restina hef ég svo hlustað á í sænskum upplestri svona af og til síðustu tvö árin sirka. Um þessa Wallander-bók er svo sem lítið meira að segja en hinar, bara afskaplega hefðbundin í alla staði.

Þannig að nú þarf ég að finna mér eitthvað annað svona álíka létt og aðgengilegt til þess að stytta mér stundirnar við húsverkin.

** stjörnur

Opið land eftir Eirík Bergmann Einarsson

Það verður seint nógu oft tíundað hversu mikið fagnaðarefni það er ávallt þegar að fræðimenn og áhugafólk um málefni líðandi stundar sest niður og setur hugleiðingar sínar á blað svo að úr verður bók. Þess vegna ber mjög að fagna bókinni Opið land eftir Eirík Bergmann Einarsson, ekki síst þar sem bókin leggur örlítið lóð á þær vogarskálar að slá á þá gúrkutíð sem íslensk bókaútgáfa er fram að jólabókavertíðinni miklu.

Ef Eiríkur Bergmann væri stjórnmálamaður væri hægt að kalla Opið land eins konar pólitísk testamenti hans en í tilviki fræðimannsins Eiríks er kannski nær að tala um samansafn hugmynda og skoðana Eiríks á hinu og þessu sem tengist alþjóðastjórnmálum og tengingu Íslands við umheiminn á tíma síaukinnar hnattvæðingar. Í bókinni er tæpt á Evrópu- og varnarsamvinnu Íslands, stríðsrekstri og átökum í Írak og víðar, innflytjendamálum og ýmsu öðru sem mjög er tekist á um þessi misserin. Eiríkur velur þá leið að taka hvert málefni fyrir út af fyrir sig en segja má að þemað ,,Staða Íslands í samfélagi þjóðanna” (sem einnig er undirtitill ritsins) sé eins konar undirliggjandi leiðarstef.

Farewell to Arms eftir Ernest Hemingway

Þessa hlustaði ég á svo til í einum rykk í vinnuferðinni til Íslands í síðasta mánuði. Frábær upplestur Johns Slattery á þessu háklassíska meistaraverki Hemingways. Farewell to Arms vegur einhvern veginn salt á milli þess að vera töffaraleg frásögn af stríði og hetjudáðum og nærgætin frásögn af mannlegum örlögum. Nákvæm lýsingin á líðan aðalpersónunnar við fæðingu konu hans á frumburði þeirra gæti til dæmis alveg sómt sér vel hjá mýksta manni í dag sem tileinkað hefur sér nútímalegustu tilfinningar (svo maður fabúleri nú aðeins).

Farewell to Arms hefur að geyma sama blátt-áfram-stílinn sem Hemingway er svo þekktur fyrir þar sem flóknari hlutir lúra þó undir niðri. Þarna er líka að finna stemningar frá Ítalíu og Sviss líkar þeim sem láta engan ósnortinn í A Moveable Feast, þar sem að París er dásömuð.

Meistaraverk sem fær ***1/2 stjörnu

After Dark eftir Haruki Murakami

Þeir eru margir, bæði á Íslandi og annars staðar, sem stökkva til þegar fréttist af nýrri bók eftir japanska rithöfundinn Haruki Murakami. Þrátt fyrir að Murakami sé fæddur 1949, og sé því að nálgast sextugt, má fullyrða að fáir samtímahöfundar í heiminum hafi á síðustu árum höfðað jafnsterkt til þeirra kynslóðar sem honum er um það bil helmingi yngri. Jafnvel má segja að um hann hafi myndast ákveðið ,,költ” sem meðal annars mátti sjá í skáldsögu Sölva Björns Sigurðssonar, Fljótandi heimi, sem út kom fyrir síðustu jól en bókin var meðvitað innblásin af verkum Murakamis.

Succes eftir Nikolaj Sommer og Sune Aagaard

Fáir seinni tíma stjórnmálamenn á Norðurlöndum eru jafn umdeildir og umtalaðir og Pia Kjærsgaard, formaður Danska þjóðarflokksins (Dansk Folkeparti). Lengi vel var litið á hana sem olnbogabarn í dönskum stjórnmálum en á síðustu árum hefur hún risið til metorða í hinu danska völundarhúsi valdsins og sumir hafa jafnvel gengið svo langt að segja að hún sé valdamesti pólitíkus Danaveldis þar sem hún hefur líf núverandi ríkisstjórnar í hendi sér í formi stuðnings sinna manna við minnihlutastjórn hægri aflanna Venstre og Konservative.

Innan frosten eftir Henning Mankell

Ég fékk fyrir löngu hundleið á Henning Mankell og henti honum út í horn og ætlaði aldrei að líta við honum aftur. En síðan uppgötvaði ég það hversu fullkomlega Mankell hentaði í hljóðbókarformi og síðan hef ég hlustað á Wallander-bækur Mankells nánast upp til agna meðan ég labba um, vaska upp, skúra eða hefst eitthvað annað að.

Óvinir ríkisins eftir Guðna Th. Jóhannesson

Það er varla að maður leggi út á það hyldýpi sem það er að ætla sér að blanda sér í þær deilur sem spunnust í kjölfar þeirra uppljóstrana á síðasta ári um að hér á landi hafi verið starfandi leyniþjónusta á tímum kalda stríðsins og að á sama tíma hefðu verið stundaðar hleranir á símum fólks sem talið var stofna öryggi ríkisins í hættu. Kannski er ágætt að nokkrir mánuðir eru liðnir frá því að síðasta innlegg í fyrrgreindar deilur kom fram og því er ef til vill nú loks hægt að ræða málin af einhverri yfirvegun án þess að falla ofan í skotgrafir sitt hvoru megin kaldastríðsvíglínunnar.

Extremely Loud and Incredibly Close eftir Jonathan Safran Foer

Þær hrannast upp þessi misserin, hinar svokölluðu ,,post-9/11″ bókmenntir. Allar takast þær á sinn hátt á við atburðinn örlagaríka 11. september 2001 og má meðal þeirra nefna, af handahófi, Saturday eftir Ian McEwan og Brooklyn Follies eftir Paul Auster. Extremely Loud and Incredibly Close eftir bandaríska rithöfundinn Jonathan Safran Foer fer hiklaust í þennan flokk bókmennta líka.

Louise Frevert-sagen eftir Rune Engelbreth Larsen

Danir hafa haft eitthvert lag á því undanfarin misseri að koma sér í heimsfréttirnar án þess að þó sé hægt að segja að yfirleitt komi það til af nokkru góðu. Seinasta dæmið er síðan um daginn þegar að allt varð vitlaust hér í Kaupmannahöfn út af ungum ólátabelgjum sem gengu berserksgang um höfuðborgina nokkra daga í röð vegna Ungdómshússins svokallaða. Lætin vegna þess máls alls hafa hins vegar orðið til þess að annað danskt hitamál hefur nokkuð legið í láðinni að undanförnu: málefni innflytjenda í dönsku samfélagi.

Tímabundin hvíld á umfjöllun af því hitamáli þýðir þó ekki að hlutirnir hafi nokkuð breyst varðandi stöðu innflytjenda hér í Danmörku því enn eru við lýði sömu ströngu lögin og svipaður málflutningur ákveðinna fjölmiðla og tíðkast hefur undanfarin ár.

Rejser i scriptoriet eftir Paul Auster

Af einhverjum ástæðum gerðist það í tvígang á síðasta ári að útgáfu bóka tveggja heimsþekktra rithöfunda var ,,þjófstartað” í danskri þýðingu áður en að bækurnar höfðu birst á frummáli sínu. Þetta átti við nýja skáldsögu eftir John LeCarré, konungs spæjarasagnanna, og sömuleiðis nýjasta verk bandaríska rithöfundarins Paul Auster.

Í tilviki Auster er hér um að ræða nóvellu sem á frummálinu ber titilinn Travels in the Scriptorium (,,Rejser i scriptoriet” í danskri þýðingu). Þegar þetta er skrifað er bókin enn ekki nema komin út á hluta hins engilsaxneska málsvæðis en Danir virðast hins vegar halda forskoti sínu því að við bókarútgáfuna í fyrra hefur nú bæst dönsk hljóðbókarútgáfa umræddrar nóvellu Austers. Þá útgáfu verksins hef ég undanfarið haft í eyrunum á ferðum mínum á milli staða.

Jón Sigurðsson: ævisaga II eftir Guðjón Friðriksson

Lauk loks síðari múrsteininum af tveimur um Jón forseta Sigurðsson eftir Guðjón Friðriksson. Einhverjir voru búnir að segja mér fyrir lestur þessara bóka um Jón að þar hafi Guðjóni fatast nokkuð flugið eftir að hafa farið á kostum í bindunum sínum þremur um Einar Ben. Ég er nú ekkert endilega sammála því, alla vega skemmti ég mér dável við lesturinn um ævi Jóns forseta. Gallinn er kannski bara sá að Jón lifir öllu tilbreytingarsnauðara lífi en Einar Ben. og er þar að auki ekki jafn dramatískur karakter.

Sendiherrann eftir Braga Ólafsson

Alltaf bíð ég jafn spenntur eftir minn uppáhaldsrithöfund, Braga Ólafsson, og ekki minnkar nú spenningurinn við alla þá stjörnudóma sem Bragi er vanur að fá fyrir afurðir sínar hjá helstu bókmenntagáfumennum landsins.

Sumir sögðu um Sendiherrann, þessa nýjustu bók Braga, að hún væri hans besta. Ég er ekki frá því að ég taki næstum því undir það þó að mér þyki nú enn vænstu um Hvíldardagana. Ég fellst því á að setja hana í 2. sætið eða í mesta lagi 1.-2. sætið.

Sonjas godhet eftir Owe Wikström

Önnur bókin sem ég hlusta á eftir þennan mæta mann. Fyrri bókin eftir hann gaf afar góða raun, var uppfull af skemmtilegum og athyglisverðum pælingum um ýmislegt afar heimspekilegt. Þessi bók er svipuð. Hér veltir Wikström helst fyrir sér náungakærleik og hvort hann eigi undir högg að sækja nú á tímum öfgafullrar einstaklingshyggju þar sem allt snýst um sjálfshjálp í stað samhjálpar.

Það sem gerir bækur Wikströms svo skemmtilegar og áhugaverðar er að hann ljáir þeim persónulegan blæ og svo er hann alltaf að rabba um þetta og hitt áhugavert og vitnar síðan óspart í góðar bókmenntir héðan og þaðan.

Wikström því jafngóður og áhugaverður og áður.

*** af fjórum.

Góði dátinn Svejk eftir Jaroslav Hasek

Ef það er til eitthvað sem heiti klassík í íslenskum hljóðbókarupplestri þá veit ég ekki hvað ætti að komast ofar á blað en lestur Gísla Halldórssonar á Góða dátanum Svejk eftir Jaroslav Hasek. Ég er búinn að vera að hlusta á þessa frábæru sögu undanfarinn mánuðinn og skemmta mér alveg hreint konunglega yfir Gísla fara á kostum við upplesturinn.

Góði dátinn Svejk tilheyrir tvímælalaust háklassískum bókmenntaverkum 20. aldarinnar, jafnvel þótt að verkið sé óklárað. Hasek ætlaði víst að koma sex bindum sögunnar út en hann fékk tæringu og féll skyndilega frá og náði því einungis að ljúka fjórum bindum. Sagan um góða dátann Svejk endar því á fremur skarpan hátt í miðri atburðarás.

Sagan um Svejk er einhver þekktasta stríðsádeila heimsbókmenntanna og hefur skírskotun til stríðsrekstrar mannkynsins um allar grundir í dag, líkt og hún gerði fyrir þeim 85 árum sem liðin eru frá fyrstu útgáfu hennar.

Húmorinn er alltumlykjandi og Gísli sér til þess að glæða hann þvílíku lífi að úr verður hin besta skemmtun.

Góði dátinn Svejk í upplestri Gísla fær ***1/2 af fjórum.

Konungsbók eftir Arnald Indriðason

Ég lýsi því yfir æ ofan í æ að ég sé kominn með hundleið á glæpasögum og þeirra einfeldningslega efnisþræði en samt freistast maður alltaf til að grípa til einnar í viðbót til að sjá hvort að hún haldi manni. Og alltaf verða vonbrigðin þau sömu.

Þetta á sannarlega við um Konugsbók, nýjustu glæpasögu Arnaldar Indriðasonar. Plottið gengur út á eltingarleik íslensks námsmanns í Kaupmannahöfn um miðja síðustu öld og prófessors hans við Konungsbók, djásn íslenskra fornrita. Leikurinn berst víða um Evrópu og ef vel hefði tekist til hefði úr orðið æsileg og grípandi frásögn. Eitthvað vantar þó verulega upp á, sagan er langt frá því að halda nógu vel þó að vissulega eigi hún sína spretti. Það er alla vega eitthvað óeðlilegt við slíka frásögn að manni sé í raun nákvæmlega sama allan tímann um afdrif bæði söguhetjanna og djásnsins sem elst er við. Meira að segja þegar ekki voru nema um 60 blaðsíður voru eftir var ég alvarlega að íhuga að leggja bókina bara frá mér.

En þetta var nú kannski ekki alveg alslæmt og pælingin með plottinu er svo sem ágæt. Eitthvað hefur þó klikkað í úrvinnslunni því að framvindan er fremur stirð og sögupersónurnar flestar frekar flatar einhvern veginn.

Gef þessu samt ** af fjórum og er það ansi höfðinglegt, þykir mér.

The Elephant Vanishes eftir Haruki Murakami

Af því sem ég hef lesið eftir Murakami þá held ég að mér hafi þótt þetta það sísta. Kannski er það vegna þess að ég hef aldrei almennilega lært að meta smásögur, ég veit ekki. Sumt var reyndar þrælgott þarna og allt raunar að minnsta kosti ágætt en ég er meira fyrir skáldsögurnar hans.

Nokkrir upplesarar skiptust á um lesturinn. Þeir voru allt frá því að vera þrælgóðir til þess að ver óþolandi. Leiðinlegt þegar að slæmir upplesarar nánast skemma sögur fyrir manni.

The Elephant Vanishes fær **1/2 stjörnu af fjórum.

Útgönguleiðir eftir Steinar Braga

Sigurður Pálsson sagði í útvarpsviðtali sem ég heyrði um daginn að lestur bóka væri á vissan hátt eins og spilun á gömlum vínilplötum. Spennusögur lesi maður á 78 snúninga hraða, skáldsögur á 45 snúningum og ljóð loks á 33 snúninga hraða. Séu ljóð lesin á meiri hraða en þetta þá fari upplifunin fyrir lítið. Mér fannst þetta nokkuð vel mælt hjá nafna mínum Pálssyni.

Ég var nefnilega að klára Útgönguleiðir Steinars Braga og ég hef það á tilfinningunni að ég hafi stillt lesturinn á of mikinn hraða og helst þyrfti ég sjálfsagt að lesa bókina aftur enda ,,kallar hún á dýpri lestur” eins og voðalega flott er að segja á bókmenntafræðísku. Ég á þó sjálfsagt ekki eftir að lesa hana aftur vegna þess að ég er latur við svona ,,djúplestur” einhvern.