Ferðabækur horfins tíma eru í mínum huga heillandi lestur. Það er einhver ævintýrablær yfir reisum fortíðarinnar áður en sú hversdagslega öld rann upp þegar að Ryanair hóf að fljúga okkur öllum að minnsta kosti árlega fram og aftur um Evrópu fyrir eitt pund eða tvö (fyrir utan flugvallargjöld, farangursgjöld, sætisgjöld og allt hitt).
Sérstaklega hef ég um langt skeið horft löngunaraugum á íslenskar ferðabækur fortíðarinnar, bæði löngu liðinnar og ekki svo löngu liðinnar.
Ein þessara bóka er hin flotta Dagbók frá Diafani eftir Jökul Jakobsson. Jökull lýsir þar nokkurra mánaða dvöl fjölskyldu sinnar síðari hluta árs 1966 í tveimur þorpum á hinni afskekktu grísku eyju Karpaþos, einna suðaustast í allri grísku eyjaflórunni.
Bókin skiptist í marga stutta kafla þar sem myndum er brugðið upp af mannlífi í þessu hægláta umhverfi sem umheimurinn hefur ekki náð að raska að neinu teljandi marki. Mannlýsingar Jökuls eru fullar af góðlátlegri kímni og hlýju og næmni skáldsins nýtur sín til fullnustu í því sem á yfirborðinu virðist vera tíðindaleysi. Vonir lifa og draumar deyja í afskekktu þorpunum á ystu eyjum Grikklands eins og annars staðar og smæstu atvik verða að stórviðburðum.
Textinn er lágstemmdur í takt við umfjöllunarefnið og á heildina litið er þetta hinn yndislegasti lestur. Verður meira að segja allt að því meistaralegur stundum, eins og í kaflanum þar sem götuslag og blóðugum dauða er lýst. Þar er rómantískt háð eins og það gerist flottast.
Að lokum skal minnst á myndir og hönnun Kristínar Þorkelsdóttur á frumútgáfunni. Frábær listræn vinnubrögð.
Íslenskir bókmenntaunnendur standa í þakkaskuld við Jökul og fjölskyldu fyrir að hafa varið nokkrum mánuðum í Diafani og Pigadia. Sú dvöl skilaði hornsteini í hlaðvirki íslenskra ferðabókmennta.
Rúmlega ***
